Bạn vừa hạ cánh ở Trung Quốc. Bạn có hành lý, VPN thì chật vật kết nối, và bạn chỉ muốn ngủ. Nhưng trước khi quá thoải mái, có một thủ tục hành chính khiến nhiều người mới đến vấp phải hơn bất cứ thứ gì khác: đăng ký công an.
Nếu bạn đang tìm quy định đăng ký công an khách sạn ở Trung Quốc cho người nước ngoài, bản ngắn gọn là: chính phủ Trung Quốc phải biết chính xác bạn ngủ ở đâu mỗi đêm. Nếu bạn ở khách sạn, họ sẽ scan hộ chiếu và xử lý giúp bạn. Nếu bạn ở Airbnb, căn hộ riêng hoặc ngủ nhờ ghế sofa nhà bạn bè, trách nhiệm 100% thuộc về bạn.
Đây là cách sống sót qua Pàichūsuǒ (đồn công an địa phương) và lấy được tờ giấy quan trọng đó.
Sự thật về "dấu đỏ"
Tên kỹ thuật là "Registration Form of Temporary Residence" (临时住宿登记表), tờ giấy mỏng này có thể còn quan trọng hơn hợp đồng thuê nhà của bạn.
Không có nó, bạn không thể:
- Gia hạn visa hoặc xin Residence Permit.
- Mở tài khoản ngân hàng.
- Đăng ký bằng lái xe.
- Đôi khi thậm chí đăng ký internet gia đình.
Đây là tài liệu nền tảng cho sự tồn tại hợp pháp của bạn ở Trung Quốc. Đừng làm mất.
Quy tắc 24 giờ
Luật quy định bạn phải đăng ký trong vòng 24 giờ sau khi đến chỗ ở tại khu vực đô thị (72 giờ ở nông thôn). Điều này áp dụng mỗi lần bạn nhập cảnh và mỗi lần bạn chuyển sang căn hộ mới.
Nếu bạn ở khách sạn, lễ tân sẽ scan hộ chiếu của bạn. Bản scan đó gửi thẳng đến Public Security Bureau (PSB). Vậy là xong.
Nếu bạn thuê căn hộ hoặc ở với bạn bè, bạn phải trực tiếp đến đồn công an hoặc dùng ứng dụng online để đăng ký. Nếu không, bạn có nguy cơ bị phạt (Fákuǎn) đến 2.000 RMB, dù thường chỉ là cảnh cáo nếu bạn thành thật.
Danh sách giấy tờ
Trước khi đi, hãy chuẩn bị các giấy tờ này. Đừng kỳ vọng công an sẽ photocopy giúp bạn.
- Hộ chiếu gốc (Hùzhào)
- Bản sao hộ chiếu (trang ảnh + trang visa + trang dấu nhập cảnh)
- Hợp đồng thuê nhà (租赁合同)
- Bản sao giấy tờ tùy thân của chủ nhà (房东身份证)
- Bản sao giấy chứng nhận sở hữu nhà (Property Deed)
Thương lượng với chủ nhà
Phần này thường khó hơn chính chuyến đi đến đồn công an. Nhiều chủ nhà (Fángdōng) ngại đưa giấy tờ tùy thân hoặc giấy chứng nhận sở hữu vì họ sợ phải đóng thuế trên thu nhập cho thuê.
Bạn cần cứng rắn nhưng lịch sự. Giải thích rằng bạn không thể sống ở đó hợp pháp nếu thiếu các giấy tờ này.
Câu mẫu
Đây là cách xin giấy tờ mà không gây căng thẳng. Lưu ý rằng ta không dùng các liên từ nghe gay gắt; giữ câu đơn giản.
Bạn:
-
你好，我去派出所登记需要您的身份证复印件和房产证复印件。
- (Nǐ hǎo, wǒ qù pàichūsuǒ dēngjì xūyào nín de shēnfènzhèng fùyìnjiàn hé fángchǎnzhèng fùyìnjiàn.)
- Chào anh/chị, để đăng ký ở đồn công an, tôi cần bản sao giấy tờ tùy thân và giấy chứng nhận sở hữu nhà của anh/chị.
Chủ nhà (do dự):
-
以前的房客都不需要啊。
- (Yǐqián de fángkè dōu bù xūyào a.)
- Những người thuê trước đây đâu cần cái đó.
Bạn:
-
这是法律规定。如果不登记，我会被罚款，签证也会有问题。
- (Zhè shì fǎlǜ guīdìng. Rúguǒ bù dēngjì, wǒ huì bèi fákuǎn, qiānzhèng yě huì yǒu wèntí.)
- Đây là quy định pháp luật. Nếu tôi không đăng ký, tôi sẽ bị phạt và visa cũng sẽ có vấn đề.
Nếu họ vẫn cứng đầu, hãy trấn an rằng bạn chỉ đưa cho công an xem, không đưa cho cơ quan thuế.
Hai vs Ye hữu ích nếu bạn muốn thêm "tôi cũng cần...", nhưng hiện tại hãy giữ đơn giản.
Từ vựng: đọc mẫu đơn
Dù bạn điền trong mini-program WeChat hay trên giấy, các mục thường chuẩn. Đây là bảng tra nhanh.
| Giản thể | Phồn thể | Pinyin | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 姓名 | 姓名 | Xìngmíng | Họ tên đầy đủ | Viết đúng như trong hộ chiếu |
| 国籍 | 國籍 | Guójí | Quốc tịch | |
| 证件号码 | 證件號碼 | Zhèngjiàn hàomǎ | Số giấy tờ | Số hộ chiếu của bạn |
| 入住日期 | 入住日期 | Rùzhù rìqī | Ngày dọn vào | Khớp với hợp đồng thuê hoặc ngày đến |
| 房主 | 房主 | Fángzhǔ | Chủ nhà | Tên chủ nhà |
| 派出所 | 派出所 | Pàichūsuǒ | Đồn công an | Tên đồn địa phương |
Lúc đến đồn: điều gì sẽ xảy ra
Bước vào đồn. Tìm quầy ghi 户籍 (Hùjí - đăng ký hộ tịch) hoặc 外籍人 (Wàijírén - người nước ngoài).
Đừng bị dọa bởi đồng phục. Những người xử lý giấy tờ này thường là nhân viên hành chính.
Câu hữu ích khi bước vào:
你好，我是来办临时住宿登记的。(Nǐ hǎo, wǒ shì lái bàn línshí zhùsù dēngjì de.) Chào anh/chị, tôi đến làm đăng ký tạm trú.
Họ sẽ xem giấy tờ, gõ máy rất nhanh khoảng năm phút, rồi in ra một tờ có dấu đỏ. Hãy kiểm tra ngay cách viết tên của bạn. Nếu sai, sửa ngay lúc đó. Sau này sửa khó hơn nhiều.
Xử lý sự cố
Nếu tôi đăng ký trễ thì sao? Nếu bạn đến muộn một tuần, cứ xin lỗi. Dùng 不好意思 (Bù hǎoyìsi). Thường họ sẽ mắng một chút rồi vẫn xử lý. Nếu bạn trễ nhiều tháng, hãy chuẩn bị trả phạt. Xem Duibuqi vs Buhaoyisi để biết nên dùng lời xin lỗi nào (gợi ý: bắt đầu bằng bù hǎoyìsi, chuyển sang duìbuqǐ nếu họ giận).
Tôi có thể làm online không? Ở các thành phố Tier 1 như Thượng Hải, Bắc Kinh, Thâm Quyến, có. Có các mini-program WeChat. Hỏi đồng nghiệp hoặc chủ nhà lấy mã QR. Tuy nhiên, các hệ thống này xác minh dữ liệu vị trí và thường từ chối ảnh giấy tờ nếu ánh sáng không hoàn hảo. Nếu ứng dụng lỗi, đến đồn trực tiếp thường nhanh hơn.
Tôi ở nhà bạn. Bạn của bạn về thực tế trở thành "chủ nhà" của bạn. Bạn cần giấy tờ tùy thân và giấy chứng nhận sở hữu nhà của họ. Vì vậy nhiều người chỉ đặt khách sạn rẻ một hoặc hai đêm khi mới đến để đăng ký ban đầu được làm tự động, rồi sau đó mới xử lý chỗ ở riêng.
Khi có tờ giấy đó, hãy chụp ảnh lại. Lưu nó. Bạn đã chính thức check-in.
