Çin’de vejetaryen olmak oyunu zor modda oynamaktır. Batı’da yeşil bir "V" etiketi genellikle biraz güven verir. Çin’de tanımlar daha gevşektir ve 素 (sù) kavramı "katı Budist vegan" ile "domuz yağında sotelenmiş sebze" arasında geniş bir aralığı kapsar.
Sıkı beslenme kısıtlamalarınız varsa sadece "sebze" kelimesini ezberlemek yetmez. Dedektif olmanız gerekir. Hangi soruların gerçeği ortaya çıkaracağını ve hangi yaygın sosların hayvansal ürün sakladığını bilmelisiniz.
Çin menüsünde hayatta kalmak için dedektif rehberiniz burada.
Tanım Sorunu: Su ve Vejetaryen
En büyük engel dil değil, kültürel mantıktır. Birçok yerel restoranda yemek 素菜 (sebze yemeği) sayılır çünkü ana malzeme sebzedir. Bir kaşık domuz yağıyla pişirilmiş veya "lezzet artırıcı" kıyılmış domuz etiyle süslenmiş olması çoğu zaman önemsiz ayrıntı kabul edilir.
Güvende olmak için açık konuşmalısınız. Sadece "vejetaryenim" demeyin. Tam olarak ne yemediğinizi söyleyin.
Dedektifin Araç Çantası: Etiketleri Çözmek
Paketli atıştırmalık alıyorsanız veya menü okuyorsanız bu karakterleri aramalısınız. Bu, bakmak ve görmek becerisine benzer: kırmızı bayrakları tarıyorsunuz.
"Kırmızı Bayrak" Karakterleri
| Basitleştirilmiş | Geleneksel | Pinyin | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|
| 猪油 | 豬油 | zhū yóu | Domuz yağı | Hamur işlerinde ve sotelerde çok yaygın. |
| 鸡精 | 雞精 | jī jīng | Tavuk özü | Neredeyse her tuzlu atıştırmalıkta bulunur. |
| 明胶 | 明膠 | míng jiāo | Jelatin | Yoğurt ve şekerlemelerde yaygın. |
| 蚝油 | 蠔油 | háo yóu | İstiridye sosu | "Sebze" sotelerinde yoğun kullanılır. |
| 肉松 | 肉鬆 | ròu sōng | Domuz eti lifi | Sıklıkla çörek içinde veya congee üstünde saklanır. |
"İçerebilir" Efsanesi
Alerjenlerin net şekilde kalın yazıldığı Batı etiketlerinden farklı olarak Çin içerik listeleri genelde yoğun metin bloklarıdır. Belirli bileşik kelimeleri ararsınız.
起酥油 (shortening) görürseniz "bitkisel" (植物) yazıp yazmadığını kontrol edin. Yazmıyorsa hayvansal olabileceğini varsayın.
Vaka Dosyası #1: Süt Reyonu Dedektifleri
ABD veya Avrupa’da yoğurt genellikle güvenlidir ya da açıkça etiketlenir. Çin’de yoğurt (酸奶) bir doku oyunudur. Yüksek maliyete girmeden yoğun ve kremamsı kıvam elde etmek için birçok marka jelatin ekler.
配料表：...明胶...pèi liào biǎo: ... míng jiāo ... (İçindekiler: ... jelatin ...)
Sıkıysanız bunun yerine 果胶 (pektin) arayın ya da kendini "simple" veya "Japanese style" diye pazarlayan, genelde daha az katkı kullanan markalara yönelin.
Vaka Dosyası #2: Mutfak Taklitçileri
Çoğu öğrencinin takıldığı yer burasıdır. Bir tabak brokoli sipariş edersiniz. Yeşildir. Güvenli görünür. Ama şaşırtıcı şekilde lezzetli ve umami gelir.
İstiridye Sosu Tuzağı
"İstiridye soslu marul" (蚝油生菜) klasik bir yemektir. Sebze yemeği gibi gelir, ama sos istiridye özlerinden yapılır. Vegansanız olmaz.
Tavuk Özü Tuzağı
鸡精 (tavuk özü/tozu) et dünyasının MSG’sidir. Çorbalarda, soslarda ve marinelerde umami sağlamak için kullanılır. Et parçaları görmeseniz bile lezzet çoğu zaman tavuk tozundan gelir.
Vaka Dosyası #3: Garsonu Nasıl Sorgularsınız
Şiddetli alerjiniz varsa yazılı kart kullanmalısınız. Ama beslenme tercihi için diyaloğu kendiniz yürütmeniz gerekir.
Sadece "bu vejetaryen mi?" (这是素的吗？) diye sormayın. Garson görünür et parçaları olmadığı için evet diyebilir. Bunun yerine pişirme yöntemini sorun.
Sorgunuz için karar ağacı:
- Garson: "Ne sipariş etmek istersiniz?"
- Siz: "Et yemiyorum; domuz yağı ve tavuk suyu da yemiyorum."
- 我不吃肉，也不吃猪油和鸡汤。
- wǒ bù chī ròu, yě bù chī zhū yóu hé jī tāng.
- Garson: "Mapo tofu nasıl?"
- Siz: "İçinde kıyma var mı?"
- 里面有肉末吗？
- lǐ miàn yǒu ròu mò ma?
- Garson: "Lezzet için birazcık."
- Siz: "Lütfen et koymayın. Bitkisel yağ kullanabilir misiniz?"
- 请不要放肉。可以用植物油吗？
- qǐng bú yào fàng ròu. kě yǐ yòng zhí wù yóu ma?
Kafaları karışmış görünürse 全素 (quán sù - tamamen vejetaryen/vegan) yemekleri olup olmadığını sorabilirsiniz. Bu terim genellikle Budist mutfağıyla ilişkilidir ve sadece 素 demekten daha sıkı bir standardı ima eder.
Bölgesel İstihbarat: "Vejetaryen" Restoran
Her öğünde araştırma yapmaktan yorulduysanız harita uygulamanızda şu kelimeleri arayın:
- 素食馆 (vejetaryen restoran)
- 佛 (Budist, çoğu zaman vegan dostu anlamına gelir)
Bu yerlerde "domuz"un gerçek olup olmadığını sormanız gerekmez. Muhtemelen soya veya glütenden (seitan) yapılmıştır. Yanlışlıkla domuz kulağı yeme kaygısı olmadan yemek kelimelerini çalışmak için harika bir yoldur.
Karar
Çin’de vejetaryen yemek için sesinizi çıkarmanız gerekir. Pasif varsayımlara güvenemezsiniz. Sormazsanız şef büyük olasılıkla bir kaşık domuz yağı ekler, çünkü ona göre sebzeyi daha lezzetli yapar.
Kibar olun, net olun ve şüphede kalırsanız Budist restoranlara yönelin.
