Ăn chay ở Trung Quốc giống như chơi ở chế độ khó. Ở phương Tây, nhãn "V" màu xanh thường cho bạn chút an tâm. Ở Trung Quốc, định nghĩa lỏng hơn, và khái niệm 素 (sù) trải dài từ "thuần chay Phật giáo nghiêm ngặt" đến "rau xào bằng mỡ heo."
Nếu bạn có giới hạn ăn uống nghiêm ngặt, chỉ học từ "rau" là không đủ. Bạn cần trở thành điều tra viên. Bạn cần biết câu hỏi nào làm lộ sự thật và loại sốt phổ biến nào đang giấu sản phẩm động vật.
Đây là cẩm nang điều tra để sống sót với menu Trung Quốc.
Vấn đề định nghĩa: su và chay
Rào cản lớn nhất không phải ngôn ngữ, mà là logic văn hóa. Ở nhiều quán địa phương, một món được xem là 素菜 (món rau) vì nguyên liệu chính là rau. Việc nó được nấu với một thìa mỡ heo hoặc rắc thịt heo băm "cho thơm" thường bị xem là chi tiết không quan trọng.
Để an toàn, bạn cần nói cụ thể. Đừng chỉ nói "tôi ăn chay". Hãy nói rõ những gì bạn không ăn.
Bộ dụng cụ điều tra: đọc nhãn
Nếu mua đồ ăn vặt đóng gói hoặc đọc menu, bạn cần quét các chữ cụ thể này. Nó giống kỹ năng nhìn và thật sự thấy: bạn đang tìm dấu hiệu đỏ.
Các chữ "cảnh báo đỏ"
| Giản thể | Phồn thể | Pinyin | Nghĩa | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| 猪油 | 豬油 | zhū yóu | Mỡ heo | Rất thường gặp trong bánh nướng và món xào. |
| 鸡精 | 雞精 | jī jīng | Tinh chất/bột gà | Có trong gần như mọi đồ ăn vặt mặn. |
| 明胶 | 明膠 | míng jiāo | Gelatin | Thường có trong sữa chua và kẹo. |
| 蚝油 | 蠔油 | háo yóu | Dầu hào | Dùng nhiều trong các món xào "rau". |
| 肉松 | 肉鬆 | ròu sōng | Chà bông heo | Hay ẩn trong bánh bao/bánh mì hoặc trên cháo. |
Huyền thoại "có thể chứa"
Khác với nhãn phương Tây, nơi chất gây dị ứng thường được in đậm, danh sách thành phần Trung Quốc thường là khối chữ dày đặc. Bạn đang tìm các cụm chữ cụ thể.
Nếu thấy 起酥油 (shortening), hãy kiểm tra có ghi "thực vật" (植物) không. Nếu không ghi rõ, hãy giả định rằng nó có thể có nguồn gốc động vật.
Hồ sơ #1: thám tử quầy sữa
Ở Mỹ hoặc châu Âu, sữa chua thường an toàn hoặc được đánh dấu rõ. Ở Trung Quốc, sữa chua (酸奶) là trò chơi về kết cấu. Để có độ đặc mịn mà không tốn nhiều chi phí, nhiều thương hiệu thêm gelatin.
配料表：...明胶...pèi liào biǎo: ... míng jiāo ... (Bảng thành phần: ... gelatin ...)
Nếu bạn ăn chay nghiêm, hãy tìm 果胶 (pectin) thay vào đó, hoặc chọn các thương hiệu tự quảng bá là "simple" hay "Japanese style", thường dùng ít phụ gia hơn.
Hồ sơ #2: kẻ giả mạo trong bếp
Đây là nơi nhiều người học bị vấp. Bạn gọi một đĩa bông cải xanh. Nó xanh. Nó trông an toàn. Nhưng vị lại đậm đà bất ngờ.
Bẫy dầu hào
"Xà lách dầu hào" (蚝油生菜) là món quen thuộc. Nghe như món rau, nhưng sốt làm từ chiết xuất hàu. Nếu bạn ăn thuần chay, món này không được.
Bẫy bột gà
鸡精 (tinh chất/bột gà) là MSG của thế giới thịt. Nó được dùng trong súp, sốt và nước ướp để tạo vị umami. Ngay cả khi không thấy miếng thịt, hương vị thường đến từ bột gà.
Hồ sơ #3: cách hỏi nhân viên phục vụ
Nếu bạn có dị ứng nghiêm trọng, hãy dùng thẻ viết sẵn. Nhưng với lựa chọn ăn uống, bạn cần tự xử lý cuộc đối thoại.
Đừng chỉ hỏi "món này chay không?" (这是素的吗？). Nhân viên có thể nói có vì không thấy miếng thịt. Thay vào đó, hãy hỏi về cách nấu.
Đây là cây quyết định cho cuộc điều tra:
- Nhân viên: "Bạn muốn gọi gì?"
- Bạn: "Tôi không ăn thịt, cũng không ăn mỡ heo và nước dùng gà."
- 我不吃肉，也不吃猪油和鸡汤。
- wǒ bù chī ròu, yě bù chī zhū yóu hé jī tāng.
- Nhân viên: "Mapo tofu thì sao?"
- Bạn: "Bên trong có thịt băm không?"
- 里面有肉末吗？
- lǐ miàn yǒu ròu mò ma?
- Nhân viên: "Chỉ một chút cho thơm thôi."
- Bạn: "Làm ơn đừng cho thịt. Có thể dùng dầu thực vật không?"
- 请不要放肉。可以用植物油吗？
- qǐng bú yào fàng ròu. kě yǐ yòng zhí wù yóu ma?
Nếu họ có vẻ bối rối, bạn có thể hỏi có món 全素 (quán sù - hoàn toàn chay/thuần chay) không. Thuật ngữ này thường gắn với ẩm thực Phật giáo và hàm ý tiêu chuẩn nghiêm hơn chỉ nói 素.
Thông tin vùng miền: nhà hàng "chay"
Nếu bạn mệt vì bữa nào cũng phải điều tra, hãy tìm các từ khóa này trên ứng dụng bản đồ:
- 素食馆 (nhà hàng chay)
- 佛 (Phật giáo, thường nghĩa là thân thiện với người ăn thuần chay)
Ở những nơi này, bạn không cần hỏi "thịt heo" có thật không. Nó có thể được làm từ đậu nành hoặc gluten (seitan). Đây là cách tuyệt vời để luyện từ vựng đồ ăn mà không lo vô tình ăn tai heo.
Kết luận
Ăn chay ở Trung Quốc đòi hỏi bạn phải nói rõ. Bạn không thể dựa vào giả định thụ động. Nếu không hỏi, đầu bếp rất có thể sẽ thêm một muỗng mỡ heo, vì với họ điều đó làm rau ngon hơn.
Hãy lịch sự, hãy cụ thể, và khi nghi ngờ, hãy chọn nhà hàng Phật giáo.
