ปัญหาโลกแตกของการทักทาย
คุณเพิ่งลงเครื่องที่จีน คุณก้าวขึ้นรถแท็กซี่ และต้องบอกคนขับว่าจะไปไหน
คุณจะเรียกเขาว่า "คุณคนขับ"? "ท่านครับ"? หรือคุณจะแค่กระแอมในคอแก้เขินจนกว่าเขาจะหันมามอง?
การเรียกความสนใจจากใครสักคนในภาษาจีนอาจรู้สึกเหมือนเดินอยู่ในดงระเบิด ใช้คำผิด และคุณอาจเผลอเรียกหญิงสาววัยรุ่นว่า "คุณป้า" (ซึ่งถือเป็นการฆ่าตัวตายทางสังคมชัดๆ) หรือใช้คำที่ฟังดูแข็งทื่อเป็นทางการเกินไป
ตำราเรียนส่วนใหญ่มักสอนให้คุณใช้ 先生 (xiān sheng) สำหรับ "คุณผู้ชาย" และ 女士 (nǚ shì) สำหรับ "คุณผู้หญิง" แม้คำเหล่านี้จะสุภาพ แต่มันมักจะสร้างระยะห่าง ถ้าคุณอยากฟังดูเป็นธรรมชาติ คุณต้อง เลิกพูดเหมือนหุ่นยนต์ท่องตำรา ในจีน เราปฏิบัติต่อคนแปลกหน้าเหมือนเป็นคนในชุมชนเดียวกัน แต่คุณต้องเลือกเรียกให้ถูกคน
นี่คือวิธีรับมือกับลำดับอาวุโสทางสังคมบนท้องถนนในจีนโดยไม่ทำให้ใครขุ่นเคือง
สถานการณ์ "Xiaojie"
ก่อนที่เราจะไปถึงคำเรียกที่สุภาพ เราต้องพูดถึงคำว่า 小姐 (xiǎo jiě) กันก่อน
ในทางเทคนิค มันแปลว่า "คุณผู้หญิง" หรือ "นางสาว" ตำราเรียนของคุณคงบอกให้ใช้คำนี้กับหญิงสาวทั่วไป
แต่ในความเป็นจริง มันซับซ้อนกว่านั้น
ในหลายพื้นที่ทางตอนเหนือของจีน (เช่น ปักกิ่ง) การเรียกคนแปลกหน้าว่า 小姐 ในอดีตมักถูกเชื่อมโยงกับการขายบริการทางเพศ แม้ว่าคนรุ่นใหม่จะเริ่มมองเรื่องนี้น้อยลง และในเมืองที่มีความเป็นสากลอย่างเซี่ยงไฮ้ คุณอาจได้ยินคำนี้ใช้กันปกติในสถานหรูหรา
แต่ทำไมต้องเสี่ยงล่ะ?
กฎตามภูมิภาค:
ไต้หวัน: 小姐 ปลอดภัย สุภาพ และเป็นมาตรฐาน ใช้ได้ตามสบาย
จีนแผ่นดินใหญ่: โปรดระมัดระวัง
ทางเลือกที่ปลอดภัย (จีนแผ่นดินใหญ่):
- สำหรับหญิงสาว: 美女 (měi nǚ) - แปลตรงตัวว่า "คนสวย" ผมรู้ว่าในภาษาอังกฤษ (หรือแม้แต่ภาษาไทย) มันอาจฟังดูเหมือนกำลังจีบ แต่ในจีน นี่เป็นวิธีมาตรฐานและเป็นกันเองในการเรียกพนักงานเสิร์ฟหรือพนักงานขาย
- สำหรับชายหนุ่ม: 帅哥 (shuài gē) - แปลตรงตัวว่า "คนหล่อ" หรือ "สุดหล่อ" ย้ำอีกครั้งว่านี่เป็นเรื่องปกติมากในการเรียกพนักงานเสิร์ฟชาย
(หากคุณต้องการความช่วยเหลือเจาะจงสำหรับร้านอาหาร ลองดูคู่มือของเราเกี่ยวกับ วิธีเรียกพนักงานเสิร์ฟในภาษาจีน)
สถานการณ์ที่ 1: คนขับแท็กซี่
อย่าเรียกคนขับแท็กซี่ว่า 叔叔 (shū shu - ลุง) เด็ดขาด มันฟังดูเหมือนเด็กพูด และเหมือนคุณกำลังคุยกับญาติมากกว่าคุยกับมืออาชีพ
คำที่ดีที่สุดสำหรับคนทำงานสายอาชีพบริการและช่างฝีมือ (คนขับแท็กซี่, ช่างประปา, พนักงานส่งของ) คือ 师傅 (shī fu)
มันแปลตรงตัวว่า "อาจารย์" (นึกถึงหนังกังฟู) แต่ในสังคมสมัยใหม่ มันหมายถึง "ผู้เชี่ยวชาญ" หรือ "นายช่าง" เป็นการให้เกียรติในทักษะอาชีพของพวกเขา
- คุณ: 师傅,麻烦去这个地址。 (Shī fu, má fan qù zhè ge dì zhǐ.) - นายช่างครับ รบกวนไปที่อยู่นี้ครับ
สถานการณ์ที่ 2: เจ้าของร้าน
คุณเดินเข้าไปในร้านสะดวกซื้อหรือร้านอาหารเล็กๆ คนที่ยืนอยู่หลังเคาน์เตอร์น่าจะเป็นเจ้าของร้าน (หรือคุณแค่แกล้งทำเป็นคิดว่าใช่เพื่อให้เกียรติ)
ให้เรียกพวกเขาว่า "บอส" หรือ "เถ้าแก่"
- สำหรับผู้ชาย: 老板 (lǎo bǎn) - เถ้าแก่ / เฮีย
- สำหรับผู้หญิง: 老板娘 (lǎo bǎn niáng) - เจ๊ / เถ้าแก่เนี้ย
วิธีนี้ได้ผลชะงัด ใครๆ ก็ชอบถูกเรียกว่าเจ้าของกิจการทั้งนั้น
- คุณ: 老板,这个多少钱? (Lǎo bǎn, zhè ge duō shǎo qián?) - เถ้าแก่ครับ อันนี้เท่าไหร่?
สถานการณ์ที่ 3: กฎการใช้ "Ayi" และ "Shushu"
เอาล่ะ แล้วเมื่อไหร่ที่คุณควรใช้ "คุณป้า" และ "คุณลุง" จริงๆ สักที?
กฎคือ อายุที่สัมพันธ์กัน
โดยทั่วไปคุณจะใช้คำเหล่านี้กับคนที่อยู่ในวัยเดียวกับพ่อแม่ของคุณ (คล้ายๆ กับที่คนไทยเรียกคนแปลกหน้าว่า น้า, อา, ป้า หรือ ลุง)
- 阿姨 (ā yí): คุณป้า/คุณน้า ใช้สำหรับผู้หญิงที่อายุมากกว่าคุณอย่างเห็นได้ชัด (คิดซะว่าแก่กว่าสัก 15-20 ปีขึ้นไป)
- 叔叔 (shū shu): คุณลุง/คุณอา ใช้สำหรับผู้ชายที่อายุมากกว่าคุณอย่างเห็นได้ชัด
โซนอันตราย: ถ้าคุณเรียกผู้หญิงว่า 阿姨 ทั้งที่เธอแก่กว่าคุณแค่ 5 หรือ 10 ปี เธออาจจะโกรธได้ เพราะคุณกำลังบอกเป็นนัยว่าเธอหน้าแก่
กับดัก "Shushu": หลักการเดียวกันใช้ได้กับผู้ชายด้วย การเรียกผู้ชายอายุ 30-40 ปีว่า "ลุง" อาจทำร้ายอีโก้ของเขาได้ ใช้ "พี่ชาย" (Da ge) แทน เว้นแต่ว่าเขาดูเป็นผู้สูงวัยชัดเจน!
ถ้าไม่แน่ใจ ให้เพลย์เซฟด้วยการทำให้อ่อนวัยลง เรียกพวกเขาว่า "พี่ชาย" หรือ "พี่สาว" แทน
- 大哥 (dà gē): พี่ชาย (ลูกพี่) (สำหรับผู้ชายที่อายุมากกว่าคุณเล็กน้อย)
- 大姐 (dà jiě): พี่สาว (เจ๊) (สำหรับผู้หญิงที่อายุมากกว่าคุณเล็กน้อย)
ตัวอย่างบทสนทนา: การถามทาง
มาลองดูการใช้งานจริง คุณกำลัง ถามทาง กับหญิงสูงวัย (ดูแล้วเป็นผู้สูงอายุชัดเจน)
- คุณ: 阿姨,打扰一下,地铁站在哪儿? (Ā yí, dǎ rǎo yí xià, dì tiě zhàn zài nǎr?) - คุณป้าครับ รบกวนหน่อยครับ สถานีรถไฟใต้ดินไปทางไหนครับ?
- Ayi: 一直走就到了。 (Yì zhí zǒu jiù dào le.) - เดินตรงไปก็ถึงแล้วลูก
- คุณ: 谢谢阿姨! (Xiè xie ā yí!) - ขอบคุณครับคุณป้า!
ศัพท์ด่วนไว้ใช้งาน
นี่คือโพยสรุปสำหรับการเรียกคนแปลกหน้า
| ตัวย่อ | ตัวเต็ม | Pinyin | ความหมาย | หมายเหตุ |
|---|---|---|---|---|
| 师傅 | 師傅 | shī fu | นายช่าง / อาจารย์ | ใช้สำหรับคนขับแท็กซี่, ช่างซ่อมบำรุง |
| 阿姨 | 阿姨 | ā yí | คุณป้า / คุณน้า | หญิงวัยเดียวกับพ่อแม่คุณ (ระวังให้ดี!) |
| 叔叔 | 叔叔 | shū shu | คุณลุง / คุณอา | ชายวัยเดียวกับพ่อแม่คุณ (ระวังให้ดี!) |
| 美女 | 美女 | měi nǚ | คนสวย | มาตรฐานสำหรับเรียกหญิงสาว/พนักงานเสิร์ฟหญิง |
| 帅哥 | 帥哥 | shuài gē | สุดหล่อ | มาตรฐานสำหรับเรียกชายหนุ่ม/พนักงานเสิร์ฟชาย |
| 老板 | 老闆 | lǎo bǎn | เถ้าแก่ / บอส | เจ้าของร้าน, เจ้าของกิจการ |
| 不好意思 | 不好意思 | bù hǎo yì si | ขอโทษครับ/ค่ะ | ทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด: พูดคำนี้แล้วข้ามคำเรียกไปเลย! |
เคล็ดลับสุดท้าย: สูตรโกงขั้นเทพ
ถ้าคุณกำลังตื่นตระหนกและกะอายุไม่ถูก หรือไม่อยากเสี่ยงทำให้ใครเคือง ให้ข้ามคำเรียกตำแหน่งไปเลย
เริ่มประโยคด้วย 你好 (nǐ hǎo) หรือจะให้ดีกว่านั้นใช้ 不好意思 (bù hǎo yì si)
มันสุภาพ ไม่ระบุเพศ และไม่มีความเสี่ยง หากคุณสับสนว่าจะใช้คำนี้เทียบกับ "Duibuqi" อย่างไร ลองอ่านบทวิเคราะห์ของเราเรื่อง Sorry vs. Excuse Me ในภาษาจีน
แต่ถ้าอยากฟังดูเหมือนคนท้องถิ่น? กระโดดขึ้นแท็กซี่แล้วทักทายด้วยความมั่นใจว่า 师傅 ไปเลย



