Şanghay’ın nemli yazında on blok yürüdünüz. Gömleğiniz ter içinde bir restorana oturup su istiyorsunuz. Garson gülümsüyor, başını sallıyor ve önünüze buharı tüten, kaynar sıvıyla dolu bir kettle koyuyor.
Bu, Çin’deki klasik yabancı başlangıç sınavıdır.
Yazı dilinizi yakmadan geçirmek istiyorsanız Çin restoranında sıcak su gelmeden buzlu su nasıl istenir bunu anlamanız gerekir. Bu sadece "soğuk" kelimesini çevirmek kadar basit değildir. Binlerce yıllık tıbbi gelenekle ve musluk suyuna dair çok pratik bir korkuyla mücadele ediyorsunuz.
İşte gerçekten istediğiniz ferahlığı nasıl alacağınız.
Sıcaklık kelimeleri
Önce Çin’de su sıcaklığının temel derecelerine bakalım. Bir şey belirtmezseniz bu listedeki ilk seçenek gelir.
| Basitleştirilmiş | Geleneksel | Pinyin | Anlam | Not |
|---|---|---|---|---|
| 开水 | 開水 | kāi shuǐ | Kaynatılmış su | Varsayılan. Genelde kaynar halde servis edilir. |
| 热水 | 熱水 | rè shuǐ | Sıcak su | Çoğu zaman Kai Shui ile eş anlamlıdır. |
| 温水 | 溫水 | wēn shuǐ | Ilık su | Hemen içilebilir, ama ferahlatmaz. |
| 常温 | 常溫 | cháng wēn | Oda sıcaklığı | Orta yol. Ne sıcak ne soğuk. |
| 冰水 | 冰水 | bīng shuǐ | Buzlu su | Muhtemelen istediğiniz şey. |
Sadece 水 (shuǐ) isterseniz sıcak su alırsınız. İstisna yok.
"Leng Shui" (soğuk su) neden işe yaramayabilir
"Soğuk su"nun doğrudan çevirisi 冷水 (lěng shuǐ) olur. Fakat yerel bir lokantada bu ifadeyi kullanmanızı pek önermem.
Neden? Çünkü Sheng Shui (çiğ su) kavramı var.
Çin’de musluk suyu içilebilir kabul edilmez. Güvenli olması için kaynatılması gerekir. Bir garsondan "soğuk su" istediğinizde, zihnindeki mantık zinciri çoğu zaman şöyle işler:
- Güvenli olması için su kaynatılmalıdır.
- Kaynatılmış su sıcaktır.
- O halde soğuk su kaynatılmamıştır.
- Soğuk su güvenli olmayan çiğ sudur (Sheng Shui).
Garsonlar size "soğuk su" vermeyi çoğu zaman zor oldukları için değil, musluk suyu içip hasta olmanızı istemedikleri için reddeder. Hijyen riskini anlamadığınızı varsayarlar.
Strateji: Gerçekten soğuk su nasıl alınır
"Çiğ su" paniğini aşmak için suyun kaynağı ya da durumu hakkında net olmanız gerekir.
Yöntem 1: Doğrudan "Bing Shui" yaklaşımı
Soğuk su istiyorsanız Bing Shui (buzlu su) isteyin. "Buz" dediğinizde musluk suyu değil, içecek istediğinizi belirtmiş olursunuz.
-
Sen:
请给我一杯冰水。 Qǐng gěi wǒ yī bēi bīng shuǐ. Lütfen bana bir bardak buzlu su verin.
-
Garson:
不好意思，没有冰水。 Bù hǎoyìsi, méiyǒu bīng shuǐ. Kusura bakmayın, buzlu su yok.
Yok derlerse, ki küçük ve geleneksel yerlerde yaygındır, yöntem 2’ye geçin.
Yöntem 2: "Ping Zhuang Shui" hilesi
Bu en güvenilir yöntemdir. Bir restoranda buz makinesi yoksa bile büyük ihtimalle içeceklerle dolu bir buzdolabı vardır. Siz Ping Zhuang Shui (şişe su) istiyorsunuz.
Kapalı şişeden geldiği için garson güvenli olduğunu bilir. Buzdolabında olduğu için de soğuktur. Herkes kazanır.
- Sen:
有冰的瓶装水吗？ Yǒu bīng de píngzhuāng shuǐ ma? Soğuk şişe su var mı?
Sadece "şişe su" derseniz, tezgah altındaki kutudan oda sıcaklığında bir şişe verebilirler. İsteğinize mutlaka 冰的 (bīng de), yani "soğuk/buzlu", ekleyin.
Yöntem 3: "Chang Wen" orta yolu
Buzdolabı olmayan, sadece sıcak su kettle’ı olan bir yerde kalırsanız, ki olur, hedefiniz zararı azaltmaktır. Kaynar sudan kaçmak istiyorsunuz. İstediğiniz şey Chang Wen (oda sıcaklığı).
Bu genellikle önceden kaynatılıp soğumaya bırakılmış su ya da buzdolabına konmamış şişe su anlamına gelir.
- Sen:
我要常温的，不要热的。 Wǒ yào chángwēn de, bùyào rè de. Oda sıcaklığında istiyorum, sıcak istemiyorum.
Bu cümle, kettle gelmemesini sağlamak için olumsuzluk mantığı ile güzel çalışır.
Kültürel bağlam: Neden itiraz edebilirler
Bazen buz varken bile yaşlı bir garson veya endişeli bir ayi tereddüt edebilir. Bu Geleneksel Çin Tıbbı’ndan gelir. Bu bakışa göre soğuk su, yemeği sindirmek için gereken "sindirim ateşini" söndürür.
Şöyle derlerse:
喝冰水对胃不好。 Hē bīng shuǐ duì wèi bù hǎo. Buzlu su içmek mideye iyi gelmez.
Gülümseyip kibarca ısrar edebilirsiniz:
没关系，我习惯了。 Méiguānxi, wǒ xíguàn le. Sorun değil, alışığım.
Kısa özet
- Sadece "Shui" demeyin: Sıcak su alırsınız.
- "Leng Shui"den kaçının: Kirli musluk suyu istiyormuşsunuz gibi duyulabilir.
- "Ping Zhuang Shui" kullanın: Soğuk içecekler için şişe su güvenli seçenektir.
- Bubble tea mantığını kontrol edin: Tatlı içecek sipariş ediyorsanız buz seviyesi kelimeleri burada da geçerlidir.
Bir dahaki sefere o buharlı kettle’ın masanıza doğru geldiğini gördüğünüzde "Bing Shui" savunmanız hazır olsun.
