De (的), De (得) หรือ De (地)? กฎทอง

ถ้าคุณเคยฟังประโยคจีนแล้วคิดว่า "เดี๋ยวนะ de ตัวไหนกัน?" คุณไม่ได้เป็นคนเดียว ในภาษาจีนกลางที่พูดออกมา ทั้งหมดออกเสียงเหมือนกันเป๊ะ: de (เสียงเบา) แต่เวลาเขียน ความต่างของ de de de ในไวยากรณ์จีน คือเส้นแบ่งสำคัญระหว่างผู้เริ่มต้นกับคนที่เข้าใจจริง ๆ ว่าภาษาถูกจัดโครงสร้างอย่างไร

หนังสือเรียนส่วนใหญ่มักโยนศัพท์ภาษาศาสตร์ยาก ๆ มาให้ เช่น "attributive", "adverbial" และ "complement" ผมจะโยนพวกนั้นออกไป แล้วให้แผนที่ในหัวที่ใช้งานได้จริง เป็นกฎทองที่ช่วยให้คุณไม่สับสนอีก

กฎทอง: ชีตสรุปแบบมองเห็นภาพ

ถ้าจะจับสามคำช่วยนี้ให้ได้ ให้ดูว่าคำไหนตามหลังหรือนำหน้ามัน นี่คือภาพรวม:

• ข้างหน้ามีคำนาม? ใช้ 的 (de) มันเหมือนแม่เหล็กสำหรับสิ่งของ
• ข้างหน้ามีกริยา? ใช้ 地 (de) มันตั้งบรรยากาศให้การกระทำ
• ข้างหลังมีกริยา? ใช้ 得 (de) มันชี้ย้อนกลับไปประเมินว่าการกระทำนั้นเป็นอย่างไร

มาดูทีละตัวด้วยวิธี "จำจากส่วนประกอบตัวอักษร"

1. ช้อนขาว: 的 (de) สำหรับคำนาม

เราเรียกตัวนี้ว่า "De ช้อนขาว" (白勺的) เพราะตัวอักษรประกอบจาก "ขาว" (白) และ "ช้อน" (勺)

ลองนึกถึงช้อนที่เป็นของใครบางคน คำช่วยนี้เกี่ยวกับ ความเป็นเจ้าของ และ คำบรรยาย

สูตร

คำบรรยาย + 的 + คำนาม

ถ้าคำ หลัง คำช่วยเป็นคำนาม (คน สถานที่ หรือสิ่งของ) เกือบแน่นอนว่าคุณต้องใช้ 的

ตัวอย่าง:

• ความเป็นเจ้าของ:

  我的手机

  (โทรศัพท์มือถือของฉัน)

• คุณลักษณะ (คำคุณศัพท์ไปหาคำนาม):

  红色的车

  (รถสีแดง)

นี่คือคำช่วยที่พบบ่อยที่สุด ถ้าคุณตื่นตระหนกและต้องเดา ให้เดาตัวนี้ มันเชื่อมคำบรรยายเข้ากับ "สิ่งของ" ในประโยคของคุณ

ถ้าคุณยังมีปัญหากับการสร้างประโยคพื้นฐาน อาจทบทวน ตรรกะเรื่องตำแหน่ง ก่อน เพราะ 的 มักปรากฏตรงนั้น

2. ดิน: 地 (de) สำหรับกริยา (ตัวสร้างคำขยายกริยา)

เราเรียกตัวนี้ว่า "De ดิน" (土也地) เพราะด้านซ้ายคือรากอักษรที่หมายถึง "ดิน/พื้น" (土)

ให้นึกถึงพื้นดินที่คุณวิ่งอยู่ คำช่วยนี้บอกว่า การกระทำนั้นเกิดขึ้น อย่างไร ในภาษาไทยมักเทียบได้กับคำว่า "อย่าง..." เช่น อย่างรวดเร็ว อย่างมีความสุข อย่างโมโห

สูตร

คำคุณศัพท์ + 地 + กริยา

ใช้เมื่อคุณอยากบรรยาย วิธี ของการกระทำ ก่อน พูดกริยา

ตัวอย่าง:

• วิธีของการกระทำ:

  高兴地笑

  (หัวเราะอย่างมีความสุข)

• ความเร็ว:

  慢慢地走

  (เดินช้า ๆ)

สังเกตลำดับ: คำบรรยายก่อน แล้วค่อยการกระทำ คุณกำลังจัดฉาก (พื้นดิน) ให้กริยาเกิดขึ้น

3. คนคู่: 得 (de) สำหรับผลลัพธ์

เราเรียกตัวนี้ว่า "De คนคู่" (双人得) เพราะรากอักษรด้านซ้ายดูเหมือนคนสองคน (彳)

นี่คือตัวที่ยากที่สุดสำหรับผู้พูดภาษาไทย เพราะเราไม่มีสิ่งที่เทียบได้ตรง ๆ มันใช้เพื่อประเมินหรือบรรยาย ผลลัพธ์ หรือ ระดับ ของการกระทำที่พูดไปแล้ว

สูตร

กริยา + 得 + คำคุณศัพท์/ความเห็น

ใช้เมื่อกริยามาก่อน และคุณอยากแสดงความคิดเห็นว่า ทำได้ดีแค่ไหน หรือ ถึงระดับไหน

ตัวอย่าง:

• ประเมินการทำ:

  跑得很快

  (วิ่ง [ถึงระดับที่] เร็วมาก)

• บรรยายระดับ:

  说得很好

  (พูดได้ดีมาก)

ถ้าคุณอยากพูดว่า "เขาวิ่งเร็ว" คุณพูดตรง ๆ ว่า "เขาเร็ววิ่ง" ไม่ได้ ต้องพูดว่า "เขาวิ่ง 得 เร็ว"

เปรียบเทียบ: คำเดียว สามความหมาย

ลองเอาคำว่า 高兴 (gāoxìng) (มีความสุข) มาดูว่ามันเปลี่ยนอย่างไรตามคำช่วยที่ตามมา

1. 高兴 + 的 + คำนาม

   高兴的孩子

   เด็กที่มีความสุข (คำคุณศัพท์บรรยายคำนาม)

2. 高兴 + 地 + กริยา

   高兴地跳

   กระโดดอย่างมีความสุข (คำขยายกริยาบอกวิธีของกริยา)

3. กริยา + 得 + 高兴

   玩得很高兴

   เล่น [จนผลลัพธ์คือ] มีความสุขมาก (ส่วนเสริมบอกผลลัพธ์)

คำศัพท์สำคัญ

สรุปเร็ว

ถ้าคุณกำลังคุยอยู่และลืมว่าต้องเขียนตัวไหน ไม่ต้องกังวล การพูดง่ายกว่า เพราะทั้งหมดออกเสียงเป็น "de"

แต่สำหรับการอ่าน การเขียน และการพิมพ์ด้วย pinyin ให้จำไว้ว่า:

1. 的 (de) เชื่อมคำเข้ากับ คำนาม
2. 地 (de) เชื่อมคำบรรยาย ก่อนกริยา (คำช่วยแบบ "อย่าง...")
3. 得 (de) เชื่อมความเห็น หลังกริยา

การใช้สามตัวนี้ได้คือก้าวใหญ่ มันช่วยให้คุณไม่ฟังดูเหมือนหุ่นยนต์ และเพิ่มความละเอียดให้ประโยคของคุณ เมื่อเข้าใจแล้ว คุณอาจไปดูความละเอียดของโครงสร้างอื่น ๆ เช่น Jiù (就) vs Cái (才) ซึ่งก็พึ่งพาการเข้าใจว่าการกระทำอยู่ตรงไหนในประโยคเช่นกัน